Orkiestra wojskowa 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej

Orkiestry wojskowe nieodłącznie związane są z dziejami polskiego oręża i z naszą tradycją narodową.

Wzorem innych garnizonów wojskowych, już w roku 1920, przy 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej orkiestrę dętą zorganizował doświadczony muzyk wojskowy i kapelmistrz, porucznik Stanisław Szpulecki (ur.10.01.1888r. -

zm. ?).

Orkiestra 59 Pułku Piechoty Wlkp. W środku kapelmistrz - Stanisław Szpulecki

Orkiestra towarzyszyła wszystkim uroczystościom państwowym i wojskowym. To ona nadawała im odpowiedni charakter. Podczas przemarszów na ćwiczenia i manewry, żołnierze 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej w takt granej melodii łatwiej pokonywali trud marszu. Głos trąbki sygnałami regulował porządek dnia w koszarach i zapowiadał przybycie gości.

Członkami inowrocławskiej, wojskowej orkiestry zostali Polacy. Większość z nich stanowili podoficerowie. Byli tu także jako dochodzący inni instrumentaliści mieszkający w Inowrocławiu i okolicach.

Wśród pierwszych członków orkiestry znalazło się kilku działających póżniej aktywnie przez wiele lat muzyków. Byli to między innymi: Józef Drzewiecki (tuba i flet), Józef Mirucki (tuba i perkusja), Anastazy Weltrowski ( klarnet, trąbka i skrzypce), Jan Bajster, Jan Barthnet, Antoni Brocki, Bronisław Ciesielski, Jan Elsner, Stanisław Liszkowski, Wacław Pankowski, Stanisław Rybarczyk, Tomasz Rzyduch, Marian Skonieczny, Zygmunt Tokarski, Józef Walczak i Antoni Wyrębski. Niektórzy z nich byli uczestnikami Powstania Wielkopolskiego.

Orkiestrę tworzyło około 50 żołnierzy-muzyków. Kapelmistrz Stanisław Szpulecki przyjmował też do orkiestry chłopców-elewów (16 - 17 lat), którzy pobierali naukę gry w zależności od instrumentu u podoficerów, członków orkiestry, lub doskonalili swoje muzyczne umiejętności w Konserwatorium Muzycznym w Bydgoszczy. Po kilku latach nauki z tych młodych uczniów wyrośli wartościowi muzycy. A byli to między innymi: Antoni Bolewicki, Józef Bukowski, Józef Degler, Stanisław Degler, Stanisław Gotowała, Jan Górecki, Adam Janowczyk, Sylwester Kołodziejczak, Ignacy Kramski, Jan Kubiak, Eugeniusz Rak, Stanisław Rosołek, Wojciech Sobecki i Marceli Wojciechowski.

Młody elew pobiera naukę u doświadczonego muzyka wojskowej orkiestry

Od 1924 roku, orkiestra grała już w pełnym składzie i zakwaterowana została w koszarach przy ulicy Dworcowej, w bloku, w którym zlokalizowana była kompania gospodarcza. Dowodził nią kapitan Popek, a szefem był starszy sierżant Kochanowski. Były tam również plutony pionierów i łączności.

Bardzo często orkiestra korzystała z muzyków-instrumentalistów z roczników poborowych, którzy po przeszkoleniu z bronią pewien okres służby wojskowej spędzali w orkiestrze. Ze względu na częste występy orkiestry i celem jej wzmocnienia, drogą ogłoszeń w periodykach muzycznych przyjęci zostali muzycy ze śląskich orkiestr woskowych. Byli to: Leon Jaszczulek, Paweł Koch, Józef Teimann i Feliks Luka.

W repertuarze pod kierownictwem porucznika Stanisława Szpuleckiego znajdowały się takie dzieła, jak: "W Tatrach" - Wł. Żeleńskiego, "Morskie Oko" - Z. Noskowskiego, "Swaty polskie" - F. Nowowiejskiego, "Dance macabre" - J. Haydna, "II i V Symfonia" - L. Beethovena, "Szkocka" - F. Mendelssohna, "Polonia" - R. Wagnera, "Bajka" - S. Moniuszki, oraz fragnenty instrumentalne z oper: "Hrabina" - S. Moniuszki, "Carmen" - G. Bizeta i "Trubadur" - G. Verdiego.

W 1926 roku porucznik Stanisław Szpulecki został przeniesiony do Orkiestry Marynarki Wojennej w Gdyni.

Tak o orkiestrze napisał w 1926 roku w czasopiśmie "Muzyk wojskowy" jeden ze sprawozdawców i krytyków muzycznych, który podpisał się jako "Z.G.U.".

 

"Tym większe zdziwienie musi ogarnąć każdego muzyka zawodowego i melomana amatora, gdy w Inowrocławiu spotkał się niespodziewanie z kompletnie obsadzoną smyczkową orkiestrą wojskową w pełnym symfonicznym składzie. Formacja, która się takim zespołem poszczycić może, to pułk 59 kujawskiej piechoty, garnizonujący w Inowrocławiu, a mąż, który tak trudnego dzieła przy wydatnym poparciu dowódcy pułku, podpułkownika Karola Dziekanowskiego, na pożytek polskiej sztuki dokazał, to kapelmistrz Stanisław Szpulecki, to owoc nieustannej, konsekwentnej, a celowej, mrówczo wytrwałej pracy i zapobiegliwości kapelmistrza Szpuleckiego. Z jego działalności można się przekonać, że niekoniecznie trzeba być orłem w sztuce, by poważne rezultaty osiągnąć. Wytrwałość i uczciwie solidna praca, także do celu doprowadzi i wielkie wyniki wyda, a repertuar przez zespół orkiestrowy 59 p.p. wykonany i wysoki poziom artystyczny tego wykonania są tego niezbitym dowodem. Na stwierdzenie prawdziwości słów niniejszych, przytoczę dla przykładu repertuar koncertów z ostatnich dwóch lat. Odegrano więc w smyczkowej obsadzie symfoniczne poematy: Żeleńskiego - "Tatry", Noskowskiego - "Morskie Oko", Nowowiejskiego - "Swaty polskie", dwa poematy symfoniczne: "Phaston" i "Danse macabre" ("Taniec szkieletów". Ten ostatni na dętą orkiestrę. Następnie Masseneta - "Scenes pitoresques" i "Scenes neapolitaines", ponadto symfonie: Haydna G-dur i Es-dur, Beethovena nr.2, Mendelssohna A-mol (szkocka), nie mówiąc już nawet o takich rzeczach jak rapsodia Liszta nr. XII, XIV i II lub dzieła Wagnera i Czajkowskiego. Są to fakty, które same za siebie mówią, a wyrazy uznania publiczności i gorące pochwały takich koryfeurzów muzycznych jak: Piotr Maszyński, W. Lachmann, Schulz, Rozmarynowicz i wielu wybitnych muzyków, którzy w Inowrocławiu na kuracji bawiąc, koncertów tych słuchali, są również dowodem, iż praca ta była celowa i osiągnęła wysoki poziom artystyczny. Zważywszy to wszystko, należy o przcy kplm. Szpuleckiego wyrazić się z pełnym uznaniem i przyznać, że orkiestra jego, to jeden z tych bardzo nielicznych zespołów w szeregu polskich muzyk wojskowych, z którym kapelmistrz może w symfonicznej obsadzie grać wszystko, nie pożyczając od innych pułków żadnych sił, gdyż w swoim zespole ma wszystko obsadzone nie wyłączając nawet basowych klarnetów".

Orkiestra pułkowa przed muszlą koncertową w parku solankowym

W 1926 roku kapelmistrzem orkiestry został porucznik Ignacy Skupieński (ur. 15.10.1886r - zm. ?) z 44 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych z Równego. Wraz z nim do Inowrocławia przybyli podoficerowie: Kazimierz Kołacki (1904-1983) i Tomasz Kruczek. Nowy kapelmistrz dokonał również ponownego naboru elewów, których stan około 24 starano się zachować i w miarę wolnych etatów uzupełniać na bieżąco aż do 1939 roku.

Okazało się, że porucznik-kapelmistrz Ignacy Skupieński był nie tylko doskonałym dyrygentem i kompozytorem-aranżerem, ale również utalentowanym wykładowcą-pedagogiem. Był on wychowawcą całym sercem oddany młodemu narybkowi-elewom orkiestry. Nic dziwnego, że elewi z jego orkiestry wracali z egzaminów kwalifikacyjnych przeważnie z ocenami bardzo dobrymi.

Pod kierownictwem tych utalentowanych kapelmistrzów, orkiestra 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej w krótkim czasie dzięki intensywnym ćwiczeniom zdobyła w ówczesnym środowisku wysoki autorytet.

Uświetniała swoją grą wszelkie uroczystości pułkowe. Brała udział w obchodach święta 3 Maja i w obchodach rocznicowych Powstania Listopadowego. Cały czas duży symfoniczny zespół orkiestry dzielono na kilka mniejszych zespołów. I tak, jeden grał podczas uroczystości państwowej lub święta pułkowego, drugi grał w muszli koncertowej w parku solankowym (1922 - 1935), gdzie spełniał funkcję orkiestry zdrojowej (1926 - 1935) - podczas letniego sezonu, który trwał od maja do końca września, orkiestra występowała dwa razy dziennie oraz dając jeszcze raz w tygodniu wieczorny koncert symfoniczny, a trzeci z kolei zespół przygrywał na różnych zabawach.

Koncert jednego z zespołów orkiestry w muszli koncertowej w parku solankowym
Orkiestra przed muszlą koncertową w inowrocławskim parku solankowym

W 1928 roku o orkiestrze napisał też w czasopiśmie "Muzyk wojskowy" drugi z krytyków, który podpisał się jako "Wast".

 

" W tym sezonie koncertuje tylko orkiestra 59 pp. pod batutą wytrawnego kapelmistrza por. I. Skupieńskiego, którego fachową pracę na Kresach wschodnich w 44 pp. - pracę cichą, celową a konsekwentną, o walorach artystycznych zaszczytnie podkreślił tej miary autorytet, jakim jest kapitan Ministerstwa Spraw Wojskowych - Bogusław Sidorowicz. Fachowa ręka por. Skupieńskiego, zaraz po kilku tygodniach objęcia kierownictwa w orkiestrze 59 pp. uwydatniła sposób przygotowania właściwego do wymogów artystycznych tej cieszącej się ogromnym wzięciem w całej okolicy Kujaw, pracowitej i wiele też zajęcia mającej orkiestry. Dość powiedzieć, że orkiestra ta dokonuje poprostu rekordów pracy, gdyż zapotrzebowanie jej jest wielkie i czasem musi się dzielić na kilka kompletów. Bo weżmy np. dnie takie jak ostatni czerwca i 1 lipca br., gdzie orkiestra musiała grać na uroczystościach Bractwa Strzeleckiego, równocześnie Zjazd Śpiewaczy 19 okręgu i niezależne koncerty w Solankach. Podkreślić wypada, że wszędzie wywiązała się ku zadowoleniu zainteresowanych. Z inicjatywy kapelmistrza por. Skupieńskiego mieliśmy tutaj bardzo ładną "Kupałę" czyli inaczej "Noc świętojańską" 24 czerwca br., na którą złożył się koncert orkiestry 59 pp. naprzemian z chórem tejże, oraz występ "Szarotki" Tow. śpiew. uchodzącego za niby najlepsze w tut. Okręgu, oraz chóru przy kościele S. Jezusowego. "Szarotka" wykonała efektowny utwór Gawlasa "Paweł i Gaweł".

Na odbytym w dniu 1 lipca Zjeżdzie śpiewaczym 19 okręgu, koncertował również zespół orkiestry por. Skupieńskiego, wykonując jak zawsze wartościowy program. Chóry tego okręgu wykonały swoje pieśni konkursowe, wyznaczone oczywiście przez Związek Wlkp. Wyróżniły się zespoły "Moniuszko" z Inowrocławia, "Lutnia" z Janikowa i inne.

Bo któż rozweseli ludność miast, miasteczek, wiosek nawet, jeśli nie orkiestra wojskowa, dająca koncert? Czy byłoby do pomyślenia wykonanie np. symfonii Beethovena tutaj w naszym Inowrocławiu, gdyby nie orkiestra 59 pp.? Dlatego to z inicjatywy piszącego gawędziarza, a pod batutą poprzedniego kplm. por. Szpuleckiego słyszeliśmy całą drugą D-dur i piątą C-moll symfonię L. v. Beethovena.

Por. Skupieński pracuje obecnie nad wyspecjalizowaniem orkiestry dętej, poczym - jak słyszymy - przyjdzie kolej na smyczkową - symfoniczną. Jak nas słuchy dochodzą, projektuje pracowity ten kapelmistrz wespół z dyrygentem "Echa" inowrocławskiego na jesienno-zimowe miesiące szereg produkcji wokalno - instrumentalnych. Szkoda tylko, iż zespół orkiestry 59 pp. posiada dość liche instrumenty, wołające gwałtownie radykalnej zmiany, o którą wytrwale zabiega por. Skupieński, który również zastał tutaj bardzo skromną bibliotekę nutową i musi teraz na gwałt kompletować. Zapewne zespół poprzednio grał z pamięci te różne symfonie, uwertury, fantazje, balety itd., itd. Są orkiestry bez dyrygentów i grają symfonie - mogą grać i bez nut. Może być tu zastosowana teoria względności prof. Einsteina... Lecz zanadto się rozgawędziłem i widzę jak Szan. Redaktor przyłoży nożyce do tego felietonu i zrobi "harakiri", lecz nie radzę, gdyż felietony moje odrastają jak macki polipa, oczywiście morskiego!

Na zakończenie pobożne do gwiazd zasyłam westchnienie. Ach! Kiedyż doczekamy się tej chwili, by nasze orkiestry wojskowe składały się li tylko z zawodowych dobrze opłacanych muzyków?!

Bodajby się to stało !!".

                      Inowocław, 5 lipca 1928r.

Skład osobowy orkiestry 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej - 1928 rok

Lp. Imię i nazwisko Stopień wojskowy
  1 Feliks Luka - tambormajor Starszy sierżant
  2 Tomasz Rzyduch Sierżant
  3 Paweł Koch Sierżant
  4 Jan Liszkowski Sierżant
  5 Franciszek Kowalski Sierżant
  6 Wiktor Jaszulek Sierżant
  7 Anastazy Weltrowski Plutonowy
  8 Józef Temann Plutonowy
  9 Ludwik Elsner Plutonowy
10 Józef Walczak Plutonowy
11 Michał Brocki Plutonowy
12 Józef Mirucki Plutonowy
13 Józef Drzewiecki Plutonowy
14 Jan Bajster Plutonowy
15 Jan Bartknecht Plutonowy
16 Wacław Pankowski Plutonowy
17 Antoni Wyrembski Plutonowy
18 Antoni Rybarczyk Kapral
19 Stanisław Degler Kapral
20 Jan Górecki Kapral
21 Władysław Fojutowski Kapral
22 Józef Bukowski Kapral
23 Stanisław Rosołek Kapral
24 Jan Kubiak Kapral
25 Józef Degler Kapral
26 Marceli Wojciechowski Kapral
27 Sylwester Kołodziejczak Kapral
28 Marian Wajss Kapral
29 Edward Karsiński Kapral
30 Antoni Bolewski Starszy szeregowy
31 Eugeniusz Rak Szeregowy
32 Władysław Goralewski Szeregowy
33 Bogumił Sarnowski Szeregowy
34 Władysław Kurowski Szeregowy
35 Kazimierz Dybczyński Szeregowy
36 Stefan Kalinowski Szeregowy
37 Kazimierz Mądry Szeregowy
38 Ignacy Szafrański Szeregowy
39 Stanisław Ziętara Szeregowy
40 Leon Każmierczak Szeregowy
41 Leon Pańka Szeregowy
42 Kazimierz Majewski Szeregowy
43 Edmund Hyży Szeregowy
44 Bronisław Kręczyński Szeregowy
45 Teodor Zbikowski Szeregowy

Orkiestrę pułkową zapraszano również do uświetniania różnych uroczystości  do wielu miejscowości w powiecie inowrocławskim.

Wykonywała również wiele dzieł z inowrocławskimi zespołami chóralnymi i solistami. Osobny zespół salonowy przygotowywał i wykonywał podkład muzyczny dla filmów niemych w pułkowym kinie.

W czasie niedzielnych przemarszów pododdziałów pułku do kościoła, społeczeństwo Inowrocławia stojąc na chodnikach wsłuchiwało się w wspaniała grę wojskowych muzyków.

Orkiestra 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej grała także podczas różnych zjazdów chóralnych i tak na przykład w 1933 roku wzięła udział w Zjeżdzie Chórów Kościelnych w Janikowie.

Uczestniczyła również w wielkim koncercie zorganizowanym w sali teatralnej "Parku Miejskiego" (obecnie sala teatru) na rzecz ratowania Bazyliki Wileńskiej, wykonując bardzo ambitne i trudne utwory muzyczne, jak na przykład "Marsz pretorianów" z oratorium "Quo vadis" Feliksa Nowowiejskiego (podobnych utworów wykonano więcej).

Orkiestra była również inicjatorem szeregu imprez. Na przykład w 1931 roku, w 600-setną rocznicę bitwy pod Płowcami (27.09.1331r.) zorganizowała tam część artystyczną przy sypaniu synbolicznego kopca, a w 1934 roku z okazji zwycięstwa pod Racławicami (04.04.1794r.) na dziedzińcu koszar przy ulicy Dworcowej przygrywała grupie około 500 "Sokołów", którzy wykonywali różne ćwiczenia gimnastyczne. Orkiestra wykonała też tego dnia szereg utworów Stanisława Moniuszki.

Na tym samym dziedzińcu koszarowym wykonano wspaniałe widowisko pod tytułem "Bitwa pod Racławicami". W widowisku tym w ogromnej większości uczestniczyli żołnierze 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej, duża ilość statystów i pluton jazdy konnej.

 

W 1935 roku w wielce szanowany kapelmistrz Ignacy Skupieński w pełni sił przeszedł w stan spoczynku.

Po pewnym czasie funkcję kapelmistrza orkiestry objął porucznik Mieczysław Grafka (ur. 20.11.1895r. - zm.?) i pelnił ją do czasu wybuchu II wojny światowej.

15 listopada 1936 roku w Wyrzysku w obecności Marszałka Polski - Śmigłego-Rydza orkiestra uświetniła uroczystość przekazania na rzecz Funduszu Obrony Narodowej 30 karabinów maszynowych.

Orkiestra dęta na placu koszarowym przy ulicy Dworcowej - 1936 rok

Orkiestra 59 Pułku Piechoty Wielkoplskiej brała też udział w manewrach i w uroczystych powrotach żołnierzy z tych manewrów. Organizacją powitania żołnierzy zajmował się Polski Biały Krzyż, Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", Komenda Hufca ZHP oraz Komenda Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego.

Te uroczyste powitania wojsk wzdłuż ulic Inowrocławia pozostawiały zawsze niezatarte wrażenia i wspomnienia.

 

O przygotowaniach do jednego z takich powitań  napisał "Dziennik Kujawski" w dniu 11 września 1936 roku. 

 

"INOWROCŁAW PRZYGOTOWUJE SIĘ DO GODNEGO PRZYJĘCIA SWOICH PUŁKÓW"

Wczoraj wieczorem odbyło się zebranie przedstawicieli wszystkich organizacji naszego miasta, któremu przewodniczył przewodniczący Polskiego Białego Krzyża, Pan Starosta Wilczek. Celem zebrania było ustalenie programu przyjęcia naszych żołnierzyków powracających z manewrów. Pan Starosta scharakteryzował na wstępie rolę i znaczenie polskiego żołnierza, po czym przestawił znaczenie i działalność Polskiego Białego Krzyża, która to organizacja wyświadcza niemałe przysługi naszym żołnierzom, uprzyjemnia im pobyt w okresie służby wojskowej, kształci i uspołecznia. Następnie przewodniczący sekcji propagandowej, sędzia Olech przedstawił zebranym program dnia powrotu naszych pułków do domowych pieleszy, który zebrani jednomyślnie zaakceptowali. Do komisji porządkowej wybrano naczelnika Okręgu "Sokoła" - p. Radzińskiego, harcmistrza - p. Strachanowskiego i delegata P.W. i W.F. - porucznika Maciejewskiego, do których zarządzeń należy się bezwzględnie stosować. Poza tym wybrano jeszcze komisję, która przeprowadzi zbiórkę na koszty związane z przyjęciem pułków. W końcu mówił Pan Starosta Wilczek, ażeby Obywatelstwo udekorowało swe domy. Inicjatywie Polskiego Białego Krzyża należy jedynie przyklasnąć, bo jest ona ze wszech miar pożyteczna.

Członkowie orkiestry wojskowej - 1937 rok

Orkiestra 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej brała udział w kampanii wrześniowej 1939 roku. Na szlaku bojowym wiodącym ku Warszawie poległ pod Kutnem członek orkiestry - kapral Kazimierz Mądry. W czasie okupacji hitlerowskiej członkowie orkiestry jedli gorzki chleb niewoli, wywożeni byli na roboty przymusowe (W. Górecki, L. Krysiak, J. Teresiński i B. Włóczyński). Spadały na nich represje w obozach pracy przymusowej i obozach koncentracyjnych (M. Wojciechowski), a na M. Czajkowskim i S. Kołodziejczaku wykonano 29 lipca 1944 roku wyroki śmierci za przynależność do Armii Krajowej.

Po wojnie pozostali przy życiu członkowie orkiestry przystąpili do odbudowy na różnych odcinkach pracy. T. Kruczek pełnił funkcję kapelmistrza wojskowego, najpierw w Lęborku, a potem w Nysie. Tambormajorami byli: S. Szymborski w orkiestrze C.W.S.Kwat. w Poznaniu i J. Wiśniewski w orkiestrze Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy. W innych orkiestrach wojskowych i zespołach estradowych działali: Drążkowski, J. Graczyk i St. Kowalski. Pewna ilość orkiestrantów grała w zespołach zawodowych (filharmonia, opera, itd.) w Bydgoszczy, Gdańsku, Warszawie i Wrocławiu. Pozostała reszta podjęła pracę zawodową i została członkami zespołów zakładowych, związków zawodowych i domów kultury.

 

Noty biograficzne niektórych członków orkiestry

 

Bukowski Józef - Urodzony w 1907 roku w Gniewkowie. Po ukończeniu szkoły podstawowej wstąpił do orkiestry 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej. W orkiestrze grał na puzonie i na skrzypcach. Uczęszczał, dojeżdżając do Konserwatorium Muzycznego w Bydgoszczy. Poniósł śmierć w wypadku kolejowym podczas drogi powrotnej do Inowrocławia w niewyjaśninych bliżej okolicznościach w 1931 roku.

 

Degler Józef - Urodzony 1 marca 1907 roku. Grał na klarnecie i saksofonie. Zmarł 28 sierpnia 1976 roku w Inowrocławiu.

 

Drzewiecki Józef - Urodzony 4 marca 1899 roku w Kobylnikach koło Kruszwicy. Uczestnik Powstania Wielkopolskiego, jeden z pierwszych członków orkiestry. Grał na tubie i flecie. Zmarł w w 1981 roku w Inowrocławiu.

 

Górecki Jan - Urodzony 10 lipca 1906 roku w Inowrocławiu. Po ukończeniu szkoły podstawowej w 1920 roku wstąpił do orkiestry 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej. Był nieprzeciętnym barytonistą. Opanował również grę na fagocie i wiolonczeli. W 1924 roku zdał egzamin kwalifikacyjny na podoficera zawodowego-orkiestranta. Bardzo wcześnie zapadł na zdrowiu i leczył się w sanatorium w Zakopanem i w Rajczy. Ciężka choroba doprowadziła do zgonu młodego, zaledwie 25 letniego plutonowego, utalentowanego muzyka. Zmarł w 1931 roku w Toruniu, gdzie został pochowany.

 

Górecki Władysław - Urodzony 14 listopada 1912 roku w Inowrocławiu. Był naocznym świadkiem wydarzeń Powstania Wielkopolskiego. Dokładnie pamiętał przemarsz wojsk w stronę Gniewkowa. W oswobodzonym już Inowrocławiu wraz z kolegami brał udział w pogrzebie powstańców na cmentarzu przy kościele Najświętszej Maryi Panny (obecnie bazylika mniejsza). Przy poczcie w Inowrocławiu poległ jego dalszy krewny - Wojciech Kwiatkowski. Po ukończeniu szkoły podstawowej, w 1926 roku wstąpił do orkiestry. Niezależnie od zajęć w orkiestrze podjął naukę w Konserwatorium Muzycznym w Bydgoszczy, gdzie gry na fortepianie uczył go profesor Edmund Rezler. Po egzaminie kwalifikacyjnym na podoficera-orkiestranta odbył obowiązkową służbę wojskową i ukończył w 1935 roku szkołę podoficerską. Tego samego roku wrócił do orkiestry, gdzie przebywał do sierpnia 1938 roku. Do czasu wybuchu II wojny światowej pracował na stacji PKP w Poznaniu i był członkiem tamtejszej orkiestry reprezentacyjnej. Uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 roku i został wzięty do niewoli niemieckiej. W okolicach Neubrandenburga i Rostoku pracował jako robotnik aż do zakończenia wojny. W czerwcu 1945 roku wrócił do Inowrocławia i zgłosił się do pracy na inowrocławskim wężle PKP. Od samego początku brał udział w pracy społecznej i organizował orkiestrę kolejową, której został dyrygentem w 1948 roku. Dorobek artystyczny tego zespołu jest zasługą 27-letniej, wyjątkowo aktywnej pracy Władysława Góreckiego. W latach 1958-1974 był również instruktorem muzycznym w Młodzieżowym Domu Kultury w Inowrocławiu. W 1972 roku z funkcji dyżurnego ruchu i kapelmistrza kolejowej orkiestry przeszedł na emeryturę. Po 2-letnim odpoczynku zorganizował w oparciu o młodzież szkół nr. 1 i 2 w Pakości orkiestrę przy ówczesnych Kujawskich Zakładach Przemysłu Lniarskiego "Linum". W krótkim czasie 30-osobowy zespół dał się poznać na licznych występach w Pakości, Bydgoszczy, Toruniu, Inowrocławiu, Gniewkowie, Kruszwicy, Janikowie Radziejowie Kujawskim i w Piechcinie. Liczne recenzje, notatki prasowe i programy świadczą dobitnie o ofiarnej pracy Władysława Góreckiego. W uznaniu zasług za pracę zawodową i społeczną odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz licznymi odznaczeniami resortowymi i regionalnymi.

 

Kołacki Kazimierz - Urodzony w 1904 roku. Do orkiestry przybył w 1926 roku z 44 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych i grał na barytonie. Zmarł w 1988 roku w Inowrocławiu.

 

Kołodziejczak Sylwester - Urodzony 4 pażdziernika 1906 roku w Inowrocławiu. Po ukończeniu szkoły podstawowej, w 1921 roku został elewem orkiestry. W 1924 roku zdał egzamin kwalifikacyjny na podoficera -orkiestranta z wynikiem bardzo dobrym. W stopniu plutonowego w 1935 roku został uczniem Wojskowej Szkoły Muzycznej przy Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Katowicach. Ukończył tam również kurs dla kapelmistrzów. W roku szkolnym 1936/1937 odbył obowiązkową praktykę w swoim macierzystym pułku w Inowrocławiu i 14 września 1937 roku promowany został na podporucznika-kapelmistrza z przydziałem do 65 Pułku Piechoty w Grudziądzu. Po kampanii wrześniowej 1939 roku wrócił do rodzinnego Inowrocławia. Przeprowadzone latem 1944 roku aresztowania wśród członków AK inspektoratu rejonowego w Inowrocławiu nie ominęły i Sylwestra Kołodziejczaka, którego po wstępnych przesłuchaniach wysłano do obozu w Żabikowie koło Poznania. Z zachowanych dokumentów wynika, że w dniu 29 lipca 1944 roku o godzinie 20:30 wykonano na nim wyrok śmierci.

 

Kramski Ignacy - Urodzony w 1905 roku w Zbąszynku. Po ukończeniu szkoły podstawowej znalazł się w grupie pierwszych elewów zwerbowanych do orkiestry przez kapelmistrza Stanisława Szpuleckiego. W krótkim czasie wykazał się wyjątkowymi zdolnościami w grze na klarnecie i saksofonie. Złożył egzamin kwalifikacyjny z wynikiem bardzo dobrym i awansował kolejno do stopnia sierżanta. Niezależnie od uzdolnień muzycznych okazał się doskonałym organizatorem i cieszył się szacunkiem i zaufaniem otoczenia. Dlatego też w latach 30-tych XX wieku powierzono mu funkcję tambormajora. Brał też udział w kursie dla tambormajorów zorganizowanym przez Ministerstwo Spraw Wojskowych przy 20 Pułku Piechoty w Krakowie, którego kierownikiem był major- kapelmistrz Schreyer. Uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 roku, a w czasie okupacji hitlerowskiej pracował fizycznie w Inowrocławiu. Po zakończeniu II wojny światowej przystąpił do pracy na niwie muzycznej. Był wyjątkowo czynny jako muzyk zawodowy w Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy, operze i operetce również w Bydgoszczy. Dał się również poznać jako nauczyciel w szkołach muzycznych oraz jako kierownik i dyrygent zespołów amatorskich "Związku Niewidomych" i "Młodego Torunia". Aktywne i ofiarne życie przerwała śmierć w dniu 29 grudnia 1975 roku. Pogrzeb odbył się na cmentarzu w Bydgoszczy w dniu 3 stycznia 1976 roku, na którym żegnały go tłumy przyjaciół i sympatyków.

 

Krysiak Leon - Urodzony 19 stycznia 1920 roku w Inowrocławiu. W latach 1926-1930 uczęszczał do szkoły podstawowej, a póżniej szkoły wydziałowej. W 1935 roku wstąpił do orkiestry. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku i po upadku Warszawy, 28 września 1939 roku dostał się do niewoli. W czasie okupacji hitlerowskiej wywieziony został na roboty przymusowe do kopalni soli potasowej do Lehrte koło Magdeburga. Po wojnie powrócił do Inowrocławia i został pracownikiem PKP. Równocześnie był członkiem orkiestry kolejowej w Inowrocławiu i członkiem orkiestry zdrojowej, koncertującej w parku solankowym. W latach 1952-1954 był fagocistą w Folharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy, a od 1954 roku długoletnim członkiem zespołu folklortstycznego "Kujawy" w Inowrocławiu. Działał aktywnie zawodowo i artystycznie do 1980 roku.

 

Kubiak Jan - Urodzony 19 grudnia 1904 roku w Wójcinie. Doświadczony waltornista i skrzypek. Zmarł 2 grudnia 1966 roku w Inowrocławiu.

 

Luka Feliks - Doświadczony muzyk wojskowy. Zwerbowany został do orkiestry ze Śląska i jako jednemu z pierwszych wręczono mu buławę tambormajora. Był doskonałym barytonistą i instruktorem gry na instrumentach dętych. W stopniu starszego sierżanta przeszedł w stan spoczynku i został referentem finansowym w magistracie w Gniewkowie. Niezależnie od przcy zawodowej zorganizował i prowadził orkiestrę dętą w tym mieście. Po wojnie, w 1945 roku reaktywował jej działalność.

 

Mirucki Józef - Urodzony 27 grudnia 1899 roku w Inowrocławiu. Był uczestnikiem Powstania Wielkopolskiego. Jako były muzyk wojskowy z armii pruskiej został jednym z pierwszych członków orkiestry 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej. Był doskonałym flecistą i perkusistą. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku. Podczas okupacji hitlerowskiej pracował fizycznie w inowrocławskiej kopalni soli. Po wojnie przez długi czas był flecistą w Symfonicznej Orkiestrze Objazdowej w Poznaniu. Po przejściu na emeryturę pracował tam jako perkusista, a pod koniec lat 70-tych XX wieku powrócił do rodzinnego miasta. Zmarł 19 stycznia 1982 roku w Inowrocławiu.

 

Pankowski Wacław - Urodzony w 1897 roku. W orkiestrze grał na trąbce i na skrzypcach. Zmarł w 1974 roku w Inowrocławiu.

 

Rosołek Stanisław - Urodzony 22 sierpnia 1905 roku w Inowrocławiu. Należał do pierwszej grupy elewów zwerbowanych przez kapelmistrza Stanisława Szpuleckiego w 1921 roku. Był doświadczonym waltornistą.

 

Rzyduch Tomasz- Urodzony w 1899 roku. Był klarnecistą i skrzypkiem. Zmarł w 1930 roku w Toruniu.

 

Teresiński Jan - Urodzony 22 maja 1918 roku w Recklinghausen-Sud (Niemcy). W 1919 roku przyjechał z rodzicami do Polski. W latach 1924 - 1932 uczęszczał do szkoły powszechnej i wydziałowej we Wronkach, a póżniej do gimnazjum w Szamotułach. W 1935 roku wstąpił do orkiestry 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej w Inowrocławiu i został jednocześnie uczniem Wojskowej Szkoły Muzycznej przy Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Katowicach, gdzie w 1939 roku uzyskał absolutorium. W tym samym czasie ukończył gimnazjum w Chorzowie i Liceum Medyczne w Katowicach. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku i dostał się do niewoli niemieckiej. Po zakończeniu działań wojennych i powrocie do Polski podjął pracę w administracji państwowej i studia na Uniwersytecie w Poznaniu, któte ukończył w 1948 roku z tytułem magistra prawa. Niezależnie od pracy zawodowej, prowadził związkowe zespoły muzyczne, a na Festiwalu Muzyki Polskiej w Warszawie w 1951 roku zdobył III miejsce w kategorii orkiestr symfonicznych. Zorganizował Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Wielkopolskiej i Związkowe Ognisko Muzyczne. W latach 1955-1958 był dyrektorem Państwowej Operetki w Poznaniu, a następnie dyrektorem Orkiestry Symfonicznej w Opolu. Pod koniec 1958 roku wrócił do Poznania, gdzie pełnił między innymi obowiązki kierownicze w administracji terenowej i przedsiębiorstwach państwowych. W latach 1970-1976 był dyrektorem Społecznego Ogniska Artystycznego w Poznaniu i profesorem Szkoły Muzycznej w Zbąszyniu. Za pracę zawodową i społeczną został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz wieloma odznaczeniami resortowymi i regionalnymi.

 

Tokarski Zygmunt - Urodzony w marcu 1905 roku. Był klarnecistą i kontrabasistą. Zmarł w 1970 roku w Toruniu.

 

Walczakl Józef - Urodzony 18 pażdziernika 1899 roku w Inowrocławiu. Uczestnik Powstania Wielkopolskiego. Był doświadczonym tubistą i kontrabasistą. Zmarł 2 kwietnia 1948 roku w Inowrocławiu.

 

Weltrowski Anastazy - Urodzony 30 kwietnia 1902 roku. Był uczestnikiem Powstania Wielkopolskiego. Jako jeden z pierwszych znalazł się w grupie podoficerów-orkiestrantów. Doskonały kornecista-trębacz i skrzypek oraz doświadczony muzyk, któremu póżniej powierzono funkcję tambormajora. Zmarł 28 maja 1951 roku w Inowrocławiu.

 

Włóczyński Bolesław - Urodzony 9 maja 1914 roku w Inowrocławiu. Po ukończeniu szkoły podstawowej wstąpił do orkiestry pułkowej w charakterze elewa. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku. W czasie okupacji hitlerowskiej wywieziony został na roboty przymusowe do Niemiec. Po zakończeniu II wojny światowej wrócił do Polski i pracował w kopalni soli w Inowrocławiu. Był członkiem międzyzakładowej orkiestry dętej, gdzie grał na barytonie i saksofonie.

 

Wojciechowski Marceli - Urodzony 26 kwietnia 1905 roku. Brał udział w Powstaniu Wielkopolskim. Był doświadczonym tubistą i kontrabasistą. W czasie okupacji hitlerowskiej więzień obozu koncentracyjnego w Gross - Rosen. Oznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym i innymi odznaczeniami. Zmarł 10 marca 1984 roku w Inowrocławiu.

 

Wyrębski Antoni - Urodzony w 1897 roku w Wójcinie. Grał w orkiestrze na tenorze i altówce. Zmarł w 1943 roku w Inowrocławiu.

Pozostający przy życiu po II wojnie światowej muzycy tworzyli podstawy nowej inowrocławskiej orkiestry, zwanej "Inowrocławską Orkiestrą Zdrojową". Od ponad 10 lat tradycje dawnej orkiestry 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej kultywuje w Inowrocławiu, "Inowrocławska Orkiestra Promenadowa" pod kierownictwem Marka Czekały, która występuje również w muszli koncertowej w parku solankowym w każdą niedzielę od początku lipca do końca sierpnia każdego roku.

Dziękuję panu pułkownikowi Janowi Czerniakowi za pomoc w przygotowaniu materiału