Koszary przy ulicyJacewskiej w okresie międzywojennym

Historia przejęcie koszar artyleryjskich przy ulicy Jacewskiej.

 

W pierwszych latach pobytu "4 Pułku Artylerii Polowej" w Inowrocławiu wojsko znajdowało się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Spowodowane to było złą sytuacją gospodarczą państwa. Dały się odczuć skutki rabunkowej polityki zaborców oraz blisko dwuletni okres wal o niepodległość Ojczyzny.

Zniszczona gospodarka dżwigała się dopiero z upadku. Brakowało pieniędzy na nowy sprzęt, wyposażenie zrujnowanych koszar, wynajem lub zakup mieszkań dla kadry oficerskiej i podoficerskiej "4 Pułku Artylerii Polowej".

A na dodatek zaistniał konflikt pomiędzy inowrocławskim "Magistratem", a dowództwem pułku i "Dowództwem Okręgu Korpusu VIII" w Toruniu.

Spór dotyczył warunków i terminów płatności czynszu za dzierżawę koszar przy ulicy Jacewskiej. Nieporozumienia nie były podyktowane złą wolą cywilnych władz Inowrocławia, lecz koniecznością szukania różnymi dostępnymi drogami funduszy, aby uzupełnić skromny miejski budżet.

Budowę koszar artyleryjskich przy ulicy Jacewskiej rozpoczęła ówczesna pruska gmina miejska pod koniec XIX wieku. 11 lutego 1899 roku gotowy obiekt gmina wydzierżawiła pruskiemu wojsku na okres 30 lat.

Wysokość czynszu ustalono na 4% od kapitału wydanego na zakup gruntu i 6% od sumy kosztów budowy koszar. Dawało to roczną opłatę w wysokości ówczesnych 79.120 marek, licząc wartość kursu marki z 1899 roku.

Do obowiązków władz miasta należało: konserwacja i naprawa urządzeń oraz utrzymanie budynków koszarowych w stanie używalności.

W 1900 roku przybył do Inowrocławia "53 Regiment Artylerii Pruskiej" i zajął będące jeszcze w budowie obiekty koszarowe.

W 1903 roku miasto oddało do użytku cały kompleks koszarowy, który obejmował obszar 5,76 ha. Do momentu wybuchu I wojny światowej trwała cały czas modernizacja obiektów koszarowych.

Koszary przy ulicy Jacewskiej - 1905 rok

Po wyzwoleniu Inowrocławia spod zaboru pruskiego (6 styczeń 1919 rok) i przejęciu koszar przez polską administrację, a potem przez "4 Pułk Artylerii Polowej", zawarta wcześniej umowa dzierżawna nadal pozostawała w mocy.

Koszty remontów wykonywanych przez ekipy budowlane w latach 1919-1921 przekraczały wartość czynszu i wyniosły 1.298.089 marek polskich.

Pod koniec stycznia 1922 roku kierownictwo "Rejonu Inżynierii i Saperów Dowództwa Okręgu Korpusu VIII" w Toruniu poinformowało wydział budowlany inowrocławskiego "Magistratu" o konieczności przeprowadzenia w koszarach naprawy dachów, instalacji elektrycznej, łażni i umywalni żołnierskich, hydrantów, kotłów do kuchni i pieców węglowych. Tylko część z tych prac została wykonana. Poddodziały w miarę możliwości i skromnych środków, same wykonywały mniej skomplikowane naprawy.

W czerwcu 1922 roku dowódca 2 baterii złożył pisemny meldunek dowódcy

I dywizjonu "4 Pułku Artylerii Polowej", prosząc o interwencję, ponieważ połowa dachu koszarowej stajni była podziurawiona, a druga połowa pęknięta. W czasie deszczu brudna woda przeciekała na konie, zagrażając ich zdrowiu. Słabo osadzone były szyby w oknach, a w czasie większego wiatru wypadały i tłukły się, przez co powstawały przeciągi, także grożne dla zwierząt.

Pismo o podobnej treści wysłał do "Magistratu" dowódca  baterii zapasowej pułku, informując w nim, że 2 miesiące po remoncie bloku nr. 12, przeprowadzonym przez ekipę remontową przysłaną przez władze miejskiej, znowu przecieka dach, a mało dokładnie umocowane w oknach szyby wypadają w czasie silniejszego powiewu wiatru.

3 pażdziernika 1922 roku inowrocławski "Magistrat" wystosował pismo do "Dowództwa Okręgu Korpusu VIII" w Toruniu z prośbą o zwrot wydatkowanej sumy pieniężnej. Dwa dni póżniej "Szefostwo Inżynierii i Saperów DOK VIII" poinformowało władze miejskie, że wyrównanie należności za lata 1919-1921 leży w kompetencji "Komisji Likwidacyjnej Budownictwa Kwaterunkowego Okręgu Generalnego" w Poznaniu. Ponieważ nie było odpowiedzi z Poznania, inowrocławski "Magistrat' monitował o szybkie załatwienie sprawy, wysyłając w dniu 28 listopada 1922 roku pismo do Poznania.

Do początku grudnia 1922 roku prace remontowe i konserwatorskie w koszarach nie zostały wykonane. W związku z tym dowódca "4 Pułku Artylerii Polowej" - pułkownik Witold Roszkowski zwrócił się z pisemną prośbą do prezydenta Inowrocławia - dr Józefa Krzymińskiego o wykonanie niezbędnych napraw w koszarach, ponieważ przenikający deszcz i topniejący śnieg niszczy ściany budynków i urządzenia sanitarne. Niestety, ale odpowiedż była negatywna. Prezydent miasta poinformował też dowódcę pułku, że wykonanie większego remontu wymaga zdjęcia dachów na koszarowych budynkach, a w porze zimowej jest to niemożliwe. Prezydent zwrócił też uwagę na jak najszybsze uregulowanie czynszu dzierżawnego za wynajem koszar i przeciąganie płatności w czasie spowoduje wstrzymanie wszelkich robót.

W połowie grudnia 1922 roku, inowrocławski "Magistrat" biorąc pod uwagę ówczesny współczynnik inflacji, wycenił wartość inowrocławskich koszar na

3 miliardy 800 milionów marek polskich, przy kursie franka szwajcarskiego

3.250 marek polskich za franka. Wpłaty miały być uiszczane w kwartalnych ratach. Ze względu na postępującą inflację, co roku miała być zawierana nowa umowa, aż do momentu ustabilizowania się kursu marki polskiej.

Postanowienie to w formie pisemnej przekazano 19 grudnia 1922 roku do "Szefostwa Inżynierii i Saperów Dowództwa Okręgu Korpusu VIII" w Toruniu.

W odpowiedzi, skierowanej do "Magistratu" zakwestionowano wysokość ustalonego czynszu dzierżawnego. Motywowano to treścią kontraktu z

11 lutego 1899 roku, który regulował jego wysokość na sumę 79.120 marek niemieckich i nie przewidywał żadnej zmiany, bez względu na współczynnik inflacji i przyszłą cenę materiałów budowlanych. Poinformowano również inowrocławski "Magistrat", że po przejęciu przez administrację polską wyzwolonych ziem, kurs marki niemieckiej do marki polskiej ustalony został na 1:1. Stąd też zmiana wysokości czynszu jest niezgodna z kontraktem i nie może być zaakceptowana.

Ponieważ do "Magistratu" nie wpływały pieniądze wydane na remont koszar i nie można było osiągnąć jakiegokolwiek porozumienia w sprawie czynszu, inowrocławskie władze miasta w dniu 15 lutego 1923 roku zwróciły się do "Ministerstwa Spraw Wojskowych" w Warszawie z prośbą o interwencję.

W przekazanym do ministerstwa piśmie poinformowano, że na remont koszar w latach 1919-1921 miasto wydało 4.151.526 marek polskich, których nie jest w stanie odzyskać od władz "Dowództwa Okręgu Korpusu VIII" w Toruniu.

Zwrócono też uwagę, że czynsz za wynajem koszar został zapłacony tylko za pierwszy kwartal 1922 roku, a pozostała kwota jest nadal nieuregulowana.

Ponieważ odpowiedzi z ministerstwa nie było, inowrocławski "Magistrat" sprawę starał się nagłośnić na forum najwyższym, a mianowicie w Sejmie RP.

6 marca 1923 roku zgłoszona została przez posła Wawrzyna Lisieckiego" z "Narodowej Partii Robotniczej" interpelacja do ministra spraw wojskowych o podjęcie działań pozwalających na jak najszybsze rozstrzygnięcie sporu.

Posunięcie to okazało się skuteczne. 

29 marca 1923 roku "Ministerstwo Spraw Wojskowych" zwróciło się do

"Dowództwa Okręgu Garnizonu VIII" w Toruniu o przesłanie dokumentów pozwalających na zapoznanie się ze sprawą. O podjętych działaniach poinformowano inowrocławski "Magistrat". Powołano specjalną komisję, która miałaby oszacować wysokość sumy wydanej na remonty koszar w latach 1919-1922. W skład tej komisji weszły trzy osoby reprezentujące zainteresowane strony: delegat "Komendy Garnizonu" - kapitan Giełbutowicz, przedstawiciel "Kierownictwa Inżynierii i Saperów" - Ksawery Gościcki oraz inowrocławski budowniczy miejski - Wilhelm Dziewior.

W maju i czerwcu 1923 roku komisja zbadała na podstawie rachunkowych ksiąg wydatki, które oszacowano na sumę 3.893.815 marek polskich. Po przeliczeniu na złotówki dało to kwotę 7.500 ówczesnych złotych.

"Magistrat" ustalił także, że wysokość czynszu za wynajem koszar w 1923 roku wyniesie 25.000 złotych, wliczając w to amortyzację, oprocentowanie i opłaty asekuracyjne bez remontu kapitalnego, który to remont miał być przeprowadzony na koszt "Kierownictwa Inżynierii i Saperów".

Wyniki pracy komisji i postanowienia inowrocławskich władz miasta odnośnie co do wielkości czynszu zostały przekazane przez "Dowództwo Okręgu Garnizonu VIII"  do "Departamentu V Inżynierii i Saperów Ministerstwa Spraw Wojskowych" w Warszawie.

W Warszawie ustalono, że żądana za dzierżawę kwota jest zbyt wygórowana. Natomiast wysokość zaległego długu za przeprowadzone w koszarach remonty, choć suma ta wzrosła do kwoty 4.074.415 marek polskich - zaakceptowano i podjęto decyzję o jego uregulowaniu.

Warunki finansowe za wynajem koszar dla "4 Pułku Artylerii Polowej" miały być jeszcze negocjowane w póżniejszym terminie.

3 listopada 1923 roku odbyło się w Toruniu spotkanie prezydenta Inowrocławia - dr Józefa Krzymińskiego z przedstawicielami toruńskiego "Dowództwa Okręgu Garnizonu VIII". Po przeprowadzeniu rozmów ustalono, że czynsz dzierżawny w 1923 roku wyniesie 10 groszy od metra sześciennego budynku. Koszty remontu koszar za lata 1919-1922 pozostac miały bez zmian i wynieść razem 4.074.415 marek polskich.

Inowrocławski "Magistrat" zrzekł się wszelkich innych świadczeń powstałych w okresie lat 1919-1922. Wysokość czynszu za 1923 rok ustalona została na kwotę 5711 złotych. Wszystkie bieżące remonty  wojsko wykonywać miało w przyszłości na własny koszt, pod nadzorem  miejskiego urzędu budowlanego.

Do końca listopada 1923 roku na konto "Magistratu" wpłynęła kwota 3.450 złotych. Reszta sumy nie została przekazana, ponieważ "Ministerstwo Spraw Wojskowych" odmówiło przelewu pieniędzy do "Dowództwa Okręgu Garnizonu VIII" w Toruniu, twierdząc, że remont zwykły i kapitalny w 1923 roku wojsko wykonało samodzielnie, choć było to obowiązkiem władz miejskich.

12 lipca 1924 roku "Magistrat" poinformował pisemnie "Dowództwo Okręgu Garnizonu VIII", że jeżeli w najbliższym czasie nie nastąpi przekazanie zaległej części czynszu za 1923 rok, to władze Inowrocławia wystąpią na drogę sądową.

Ówczesne stajnie dla koni w koszarach przy ulicy Jacewskiej - widok z 2015 roku

Zaostrzenie się sporu spowodowało, że "Ministerstwo Spraw Wojskowych" podjęło decyzję o wykupie terenu koszar przy ulicy Jacewskiej.

29 lipca 1924 roku do inowrocławskiego "Magistratu" wpłynęło pismo od kierownictwa "Rejonu Inżynierii i Saperów" w Toruniu, w którym to piśmie poproszono władze miasta o podanie wstępnej ceny obiektu.

Inowrocławskie władze miasta ustaliły wartośc budynków i gruntu na sumę

1.650.000 złotych. W koszarach, w których stacjonował "4 Pułk Artylerii Polowej" znajdowały się: wartownia, kasyno oficerskie, dom familijny, budynek gospodarczy, komory, ujeżdżalnia koni, działownie, magazyny z amunicją, stajnie dla koni, szopy dla wozów, szopy dla sikawek, stajnia dla chorych koni, oczyszczalnia ścieków, ubikacje, przybudówki do koszar, kużnia i stajnia dla koni oficerów. Całość była ogrodzona płotem.

W dniu 28 pażdziernika 1924 roku szef "Rejonu Inżynierii i Saperów Dowództwa Okręgu Garnizonu VIII" w Toruniu - podpułkownik inżynier Hronowski zwrócił się do inowrocławskiego "Magistratu" z pismem o wyznaczenie delegacji do prowadzenia negocjacji w sprawie zakupu koszar.

Poinformował też władze miasta, że 12 listopada 1924 roku o godzinie

10:00 w koszarach "4 Pułku Artylerii Polowej" zbierze się specjalnie wyznaczona w tym celu komisja międzyministerialna.

W wyznaczonym dniu zebrała się cała komisja w składzie:

  • Dominik Wróblewski - Ministerstwo Robót Publicznych w Warszawie.
  • Julian Heinricht - Ministerstwo Skarbu w Warszawie.
  • Kpt. Symeon Werner -Ministerstwo Spraw Wojskowych w Warszawie.
  • Mjr. inż. Michał Leśniewski - Szefostwo Inżynieri i Saperów w Toruniu.
  • Płk. Witold Roszkowski - 4 Pułk Artylerii Polowej w Inowrocławiu.
  • Dr Józef Krzymiński - Prezydent Miasta Inowrocławia.
  • Wilhelm Dziewior - Wydział Budownictwa UM w Inowrocławiu.

Na początku rozmów przedstawiciele inowrocławskiego "Magistratu" podali jako wyjściową kwotę 2.011.305 złotych i 59 groszy. Jednak w wyniku prowadzonych negocjacji cena ta uległa zmianie i przyjęto, że koszary przy ulicy Jacewskiej zostaną sprzedane za sumę 1.257.305 złotych i 12 groszy.

Wspólna komisja postanowiła też, aby zapłata za nabyty przez wojsko obiekt była uiszczana w czterech ratach:

  • I rata - 245.305 zł i 12 gr, płatna do 1 stycznia 1925 roku.
  • II rata - 300.000 zł, płatna do 1 czerwca 1925 roku.
  • III rata - 350.000 zł, płatna do 1 czerwca 1926 roku.
  • IV rata - 362.000 zł, płatna do 1 kwietnia 1927 roku.

Przedstawiciele "Magistratu" zrezygnowali z pobierania zaległych czynszów do 1 czerwca 1924 roku. Zapłata za wynajem koszar za okres od 1 czerwca do 31 grudnia 1924 roku, po potrąceniu kosztów remontu przeprowadzonego przez "4 Pułk Artylerii Polowej", miała wynieść 43.559 zł i 25 gr i być wypłacana jak najszybciej. Pomimo osiągnięcia porozumienia, "Ministerstwo Skarbu", jako płatnik "Ministerstwa Spraw Wojskowych", wniosło poprawki do proponowanej treści umowy kupna-sprzedaży. Władze miejskie zrezygnować miały z opłaty dzierżawnej za okres od 1 czerwca do 1 grudnia 1924 roku. Inowrocławska "Rada Miejska" poprawkę tę przyjęła na posiedzeniu w dniu

9 stycznia 1925 roku. Z I raty w ustalonym terminie wpłynęło 150.000 zł, natomiast reszta sumy, na prośbę "Ministerstwa Spraw Wojskowych" i za zgodą inowrocławskich władz miasta, przełożona została na III ratę płatności.

Poprawiony projekt umowy kupna-sprzedaży przesłała do zainteresowanych stron  w dniu 20 stycznia 1925 roku "Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej - Oddział w Poznaniu". Ostatecznie umowa została podpisana w Inowrocławiu w dniu 27 stycznia 1925 roku przez prezydenta Inowrocławia - dr Józefa Krzymińskiego i starszego radcę "Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej" - Leona Lietgeberta (poniżej tekst umowy).

Wszystkie raty "Ministerstwo Skarbu" zapłaciło w ustalonym terminie.

Umowa kupna

Dotyczy sprzedaży koszar 4 pap w Inowrocławiu Skarbowi Państwa (M.S.Wojsk.), reprezentowanemu przez starszego radcę Prokuratorii Generalnej RP Oddział w Poznaniu Leona Lietgeberta na zasadzie pełnomocnika Min. Spr. Wosk. z dnia 16 stycznia L.844/25 V.W.B., przez urzędnika cywilnego VII grupy geometrę Kobielusza z Kierownictwa Rejonu Inżynierii i Saperów zawiera z miastem Inowrocław, zastąpionym przez Magistrat działający przez burmistrza dr. Józefa Krzymińskiego z Inowrocławia na zasadzie pełnomocnictwa z daty 23 stycznia 1925 r., następującą umowę:

1.

Miasto Inowrocław, jako zapisany w księdze wieczystej miasta Inowrocławia - Tom 21, karta 902 - właściciel nieruchomości stanowiącej koszary 4 pułku artylerii polowej wraz z podwórzem sprzedaje powyższą nieruchomość Skarbowi Państwa ze wszystkimi budynkami, zabudowaniami, urządzeniami oraz przynależnościami, wolną od wszelkich obciążeń w tym stanie i przestrzeni jak ją gmina miasta posiada i posiadać ma prawo.

2.

Cenę kupna-sprzedaży ustanawiają strony na 1.257.305 zł, 12 gr. (słownie - jeden milion dwieście pięćdziesiąt siedem tysięcy trzysta pięć złotych, dwanaście groszy). Cena kupna spłacona zostanie w czterech ratach, a mianowicie: pierwsza rata w wysokości

145.305 zł. 12 gr. (słownie - stoczterdzieści pięć tysięcy trzysta pięć złotych, 12 groszy) do 5 lutego 1925 roku; druga rata w wysokości

300.000 zł. (słownie - trzysta tysięcy złotych) do 1 kwietnia 1925 roku; trzecia rata w wysokości 450.000 zł. (słownie - czterysta pięćdziesiąt tysięcy złotych) do 1 kwietnia 1926 roku; czwarta rata w wysokości 362.000 zł. (słownie - trzysta sześćdziesiąt dwa tysiące złotych) do 1 kwietnia 1927 roku, przy czym Skarb Państwa zobowiązuje się spłacić gminie miasta Inowrocławia rocznie z dołu, począwszy od 1 kwietnia 1925 roku odsetki od trzeciej i czwartej raty ceny kupna w stosunku 6 procent (sześć procent) rocznie. Skarb Państwa ma prawo wcześniejszego spłacenia trzeciej lub czwartej raty, lub obydwu tych rat.

3.

Gmina miasta Inowrocławia zrzeka się na rzecz Skarbu Państwa roszczenia o zapłatę zaległego komornego za koszary po dzień

30 listopada 1924 roku włącznie i wyraża zgodę na potrącenie z trzeciej raty ceny kupna poniesionych przez władze wojskowe kosztów naprawy (remontu) przedmiotu kupna w kwocie

49.350 zł. 08 gr. (słownie - czterdzieści dziewieć tysięcy trzysta pięćdziesiąt złotych osiem groszy).

4.

Oddanie sprzedanych przedmiotów już nastąpiło. Z dniem podpisania niniejszej umowy przechodza wszelkie ciężary z posiadaniem przedmiotu kupna połączone na Skarb Państwa.

5.

Gmina miasta Inowrocław zrzeka sie pobrania od tej umowy miejskich opłat do przeniesienia własności nieruchomości. Połowę państwowej opłaty od przeniesienia własności przypadającej od tej umowy na rzecz Skarbu Państwa ponosi gmina.

6.

Koszta tej umowy i jej wykonania oraz jakiekolwiek opłaty z czynności tej wynikające a nie objęte pkt.5 niniejszej umowy ponoszą obie strony po połowie.

7.

Dla wszelkich sporów mogących wyniknąć z tej umowy miejscem właściwym jest Sąd w Poznaniu.

 

Inowrocław 26 stycznia 1925 r.

 

 (podpis) dr Józef Krzymiński                                               

(podpis) Leon Lietgebert starszy radca Prokuratorii Gen.

(podpis) Kobielusz u.c. VII st. sł. geometra                       

                   

Powyższa czynność została po raz pierwszy dla gminy miasta Inowrocławia wygotowana.

                    Inowrocław, dnia 27 stycznia 1925 r. 

    starszy sekretarz

  (podpis nieczytelny) 

Zachowane budynku koszar przy ulicy Jacewskiej - widok z 2015 roku

W 1926 roku zaistniała potrzeba rozbudowy koszar "4 Pułku Artylerii Polowej", ponieważ brakowało budynków na działownie, magazyn dla taborów, a przede wszystkim na ujeżdżalnie koni. W związku z tym

22 czerwca 1926 roku "8 Okręgowe Szefostwo Budownictwa", na wniosek dowództwa "4 Pułku Artylerii Polowej", wystąpiło do władz miasta Inowrocławia o wydzierżawienie obiektów nadających się do tego celu.

W odpowiedzi "Magistrat" poinformował wnioskodawcę, że nie posiada odpowiednich zabudowań, które mogły by być przydatne.

Zaproponowane jednak tylko nabycie placu przy ulicy Świętego Ducha, gdzie znajdowała się zniszczona przedtem w wyniku pożaru fabryka "Ariston". Teren ten liczył 22.000 m2 i sąsiadował z koszarami "4 Pułku Artylerii Polowej". Proponowana przez "Magistrat" transakcja doszła do skutku.

1 stycznia 1932 roku w wyniku kolejnej reorganizacji

"4 Pułk Artylerii Polowej" przemianowano na

"4 Pułk Artylerii Lekkiej" (4 PAL).

Już na początku 1933 roku koszary wymagały ponownej rozbudowy. W związku z tym dowódca "4 Pułku Artylerii Lekkiej" - pułkownik dyplomowany Karol Hauke-Bosak wystąpił 14 kwietnia 1934 roku do władz miasta Inowrocławia o zgodę na zamianę gruntu (poniżej w całości zaprezentowany dokument). Kupiony wcześniej plac po spalonej fabryce "Ariston" okazał się za mały, a ponadto od koszar oddzielały go dwie ulice. Pułkownik Karol Hauke-Bosak, który miał poparcie z "Dowództwa Okręgu Korpusu VIII", chciał wymienić plac "Ariston", na tak zwane "Błonie", liczące 30.000 m2. Ich położenie było bardziej dogodne dla koszar, ponieważ "Błonie" sąsiadowały z koszarami od strony zachodniej. Aby uniknąć rozliczeń gotówkowych, pułkownik Karol Hauke zaproponował jako ekwiwalent za różnicę w powierzchniach nowy budynek wozowni razem z placem o wartości 8.000 złotych. Inowrocławski "Magistrat" na swoim posiedzeniu w dniu

1 maja 1934 roku wyraził zgodę, przyjmując warunki zamiany. Protokół zdawczo-odbiorczy podpisany został 10 pażdziernika 1935 roku przez delegata "Komendy Garnizonu Inowrocław" - majora Mieczysława Dunin-Horkowicza, radcę miejskiego - inżyniera Wacława Hewelta oraz delegata "Okręgowego Urzędu Budownictwa" - magistra Karola Handkego.

4 Pułk Artylerii Lekkiej

nr 891

Inowrocław, dnia 14 IV 1934r.

 

                                         Pan Prezydent Miasta Inowrocław

 

   Z uwagi na szczupłość koszar, a więc licząc się w związku z tym z możliwością wzniesienia pewnych obiektów koszarowych w niedalekiej przyszłości, garnizon tutejszy odczuwa pilną potrzebę uzyskania odpowiednich gruntów, które mogłyby stanowić całość z istniejącymi koszarami 4 pal.

  Takim terenem jest obszar graniczący z koszarami od strony zachodniej (tzw. "Błonie"). Z drugiej strony koszary 4 pal rozporządzają placem wojskowym (tzw. ARISTON), który to plac aczkolwiek użyteczny, jednak jako oddzielony dwoma ulicami nigdy by nie mógł stanowić całości z koszarami i z tego względu jest dla rozbudowy niedogodny.

  Po zreferowaniu tej sprawy swej władzy jestem upoważniony do wystąpienia do zmiany tych placów jeden z drugi, a mianowicie:

Plac ARISTON o powierzchni około 22.000 m2 oddałyby władze wojskowe Miastu, natomiast od Miasta uzyskalibyśmy teren "Błonie" o powierzchni 30.000 m2.

  Aby uniknąć rozliczeń gotówkowych, co byłoby trudniejsze do przeprowadzenia ze względów budżetowych, jako ekwiwalent za różnicę omawianych terenów wojsko oddałoby wraz z placem nowy budynek - wozownię o szacowaną na 8.000 zł.

  Nadmieniam, że uzyskując plac ARISTON, Miasto miałoby ułatwione przeprowadzenie projektowanej ulicy (Marulewy -

ul. Św. Ducha).

  Z uwagi, że proponowana zmiana korzystna jest dla obu zainteresowanych stron i konieczna dla potrzeb wojska oraz znając stanowiska Prezydenta i Miasta, pełne stałej życzliwości dla naszych potrzeb, proszę o uzyskanie potrzebnych sankcyj.

 

                                   Komendant Garnizonu i dowódca 4 pal    

                                                           Hauke                                             

                                         /pułkownik dyplomowany/    

 

Wyciąg z protokołu z dnia 1 maja 1934 roku

Obecni:

prezydent miasta - A. Jankowski

wiceprezydent - W. Juengst

radny - inż. W. Hewelt

radny - Reszka

 5. Magistrat ustala wyrazić zgodę:

  1. Na zamianę gruntu miasta Inowrocławia przy ul. Jacewskiej, graniczącej od strony zachodniej z koszarami 4 pal, obszaru około 30.000 m2 na grunt należący do koszar 4 pal przy ul. św. Ducha (dawniejszy ARISTON), obszaru około 22.000 m2.
  2. Jako ekwiwalent za różnicę gruntu gminy miejskiej miasta Inowrocławia, a gruntu wojskowego około 8.000 m2, odda wojsko wraz placem budynek-wozownię, oszacowaną na kwotę 8.000 zł, tak, że żadna ze stron nic nie dopłaca.
  3. Koszty pomiarów, wydzielenia parcel oraz koszta materialne i sądowe ponoszą strony po połowie.
Zachowane wejścia do schronów przeciwlotniczych oraz ogrodzenie koszar - widok z 2015 roku

V Ciąg dalszy poniżej V